แปะก๊วยเป็นที่รู้จักกันดีในหมู่คนจีนโดยนิยมนำเมล็ดของแปะก๊วยมาต้มกับพุทราจีนเป็นของหวาน หรือใช้เป็นอาหาร ในขณะที่ใบของแปะก๊วยใช้เป็นยาสมุนไพร บำบัดโรคต่างๆ และจัดเป็นยาอายุวัฒนะ ของชาวจีนมาเป็นเวลานาน เคยมีรายงานว่าแม้แต่ "เมาเซตุง" ก็ใช้น้ำต้มจากใบแปะก๊วยเป็นยาบำรุงสุขภาพ ปัจจุบันประเทศทางยุโรปมีการใช้สารสกัดจากใบแปะก๊วยมารักษาโรคเกี่ยวกับสมอง และระบบเลือดกันอย่าง แพร่หลาย โดยเฉพาะโรคอันเนื่องมาจากความชรา วิงเวียนศีรษะ ซึ่งมีสาเหตุมาจากเลือดไปเลี้ยงสมองน้อยลง
แปะก๊วยเป็นไม้ยืนต้นที่มีอายุเก่าแก่ชนิดหนึ่ง มีกำเนิดในป่าแถบตะวันออกเฉียงใต้ของจีน แต่ปัจจุบัน พบได้ทั่วไปในประเทศทางยุโรป และอเมริกาปลูกเป็นไม้ประดับตามริมถนนและสวนสาธารณะ เนื่องจากให้ ร่มเงา ทนทานต่อโรค, แมลง, และมลพิษได้ดี มีชื่อสามัญว่า Maidenhair tree เนื่องจากมีลักษณะรูปร่างของ สารสกัดจากใบแปะก๊วยซึ่งนำมาใช้เป็นยาประกอบด้วยสารหลายชนิด เช่น Flavonoid Glycosides, A,-B,-C), Biflavones ( เช่น Sciadopityrin และ Ginkgetin ), Diterpenes (เช่น Bilobalide , Ginkgolides Sterols, Organic Acids ฯลฯ
การเก็บเกี่ยวใบแปะก๊วยเพื่อนำมาใช้เป็นยาควรทำในช่วงฤดูใบไม้ร่วง ขณะที่ใบเปลี่ยนสีจากสีเขียว เป็นสีเหลือง จะเป็นตัวบ่งชี้ถึงระดับของ Flavonoids ในขณะนั้น Diterpenes ที่มีอยู่ในสารสกัดจะทำหน้าที่ เป็น Receptor antagonist โดยสามารถจับกับ Platelet-Activating-Factor (PAE) สาร PAF จะมีผลต่อการรวมตัว ของเกล็ดเลือด และการหดตัวของกล้ามเนื้อหลอดลม พบว่า Ginkgolide B มีฤทธิ์สูงสุด สารสกัดจากใบแปะก๊วยจะช่วยป้องกัน และรักษาความสมบูรณ์ของผนังเส้นเลือดฝอย ปรับระบบหมุนเวียน ของเลือด ต่อต้านการอักเสบ การบวม (Cerebral Edema) และจัดเป็น Antioxidant ที่มีศักยภาพเทียบเท่ากับ Uric Acid
เนื่องจากสารสกัดใบแปะก๊วยมีความเป็นพิษต่ำมาก ปัจจุบันจึงมีการใช้สารสกัดจากใบแปะก๊วย อย่าง กว้างขวางในวงการแพทย์ ในผู้ป่วยที่เลือดไปเลี้ยงสมองไม่พอ (Cerebral Vascular Deficiency) ผนังเส้น เลือดแดงทำงานไม่ปกติ (Peripheral Arterial Insufficiency) ป้องกันการเกิดอัมพาต ใช้กับโรคที่เกี่ยวกับ ความชรา เช่น วิงเวียน ปวดศีรษะ หูอื้อหูหนวก และ ใช้ปรับอารมณ์ของผู้สูงอายุ (Mental Performance and Senility)
เอกสารอ้างอิง :
| 1. |
Scheider, G. 1990. Arzneidrogen : Ein Kompendium fuer Pharmazeuten, Biologen und Chemiker. B.I Wissenschaftsverlag : Mannheim, Germany. 123-124. |
| 2. |
Reichholf, J.H. und Steinbach, G 1993. Die Grosse Enzyklopaedie der Baeume und Straeucher. Mosaik Verlag. Muenchen, Germany. 32 |
| 3. |
Tang, W. and Eisenband. 1992. Chinese Drugs of plant origin : Chemistry, Pharmaccology and Use in Traditional and Modern Medicine. Springer Verlag. Heidelberg. Germany. 555-565. |
| 4. |
Dobelis, I.S. et.al. 1990 Magic and Medicine of Plants. Reader's Digest Association Inc. USA. 196. | |